Kapitalizm pozostaje dominującą architekturą gospodarczą w większości krajów rozwiniętych. Opiera się na jednej niewzruszonej zasadzie: prywatnej własności środków produkcji. Jesteś właścicielem fabryki. Jesteś właścicielem oprogramowania. Jesteś właścicielem ziemi. Rząd nie.
System ten odrzuca centralne planowanie. W gospodarce planowej biurokrata decyduje, ile produkować i po jakiej cenie. W gospodarce rynkowej decyzje te wynikają z chaotycznych, wydajnych i często brutalnych interakcji pomiędzy prywatnymi przedsiębiorstwami a konsumentami. Ceny się zmieniają. Wynagrodzenia są dostosowywane. Podaż i popyt dyktują rzeczywistość, a nie plan pięcioletni.
Silnik tej maszyny zasilany jest trzema specyficznymi „paliwami”:
- Prawa własności prywatnej : Możesz uniemożliwić innym korzystanie z Twoich zasobów.
- Pogoń za zyskiem : Zachęta do akumulacji kapitału napędza innowacje i wydajność.
- Konkurencja rynkowa : Firmy muszą konkurować o Twojego dolara, bo inaczej umrą.
Jest to system, który przede wszystkim nagradza prawidłową alokację kapitału. Dlaczego utrzymuje się pomimo swoich niedociągnięć? Ponieważ ma tendencję do bardziej efektywnej alokacji zasobów niż alternatywy. Ale wydajność ma swoją cenę: nierówność. Rynek nie dba o sprawiedliwość. Dba o wartość. Jeśli możesz stworzyć coś, czego ludzie chcą, osiągasz zysk. Jeśli nie, przegrywasz. Jest to podstawowy mechanizm działania własności prywatnej. U jego podstaw nie ma żadnej siatki bezpieczeństwa, jest jedynie nieustanna presja konkurencji.
