De opkomst van de ‘momfluencer’ heeft de huiselijke sfeer getransformeerd in een digitale marktplaats waar veel op het spel staat. Van de geïdealiseerde, pastorale beelden van ‘tradwives’ als Hannah Neeleman (Ballerina Farm) tot de uiterst samengestelde lifestyle-inhoud van Nara Smith: sociale media hebben een nieuwe standaard voor het moederschap gecreëerd: een die ongerept, performatief en zeer winstgevend is.
Onder de gepolijste esthetiek van biologische maaltijden en prachtige kinderdagverblijven schuilt echter een complexe en vaak verontrustende realiteit. In haar nieuwe boek, Like, Follow, Subscribe: Influencers and the Cost of a Childhood Online onderzoekt onderzoeksjournalist Fortesa Latifi de ethische grijze gebieden van ouderschap in de publieke belangstelling, waar de grens tussen gezinsleven en commerciële inhoud gevaarlijk vervaagt.
Het genereren van inkomsten met mijlpalen
Een van de meest schokkende onthullingen in het onderzoek van Latifi is de mate waarin intieme, persoonlijke mijlpalen worden gebruikt voor ‘sponcon’ (gesponsorde inhoud). Het streven naar betrokkenheid drijft ouders er vaak toe om het leven van hun kinderen te beschouwen als een reeks inhoudelijke mogelijkheden.
Latifi benadrukt verschillende verontrustende trends:
– De puberteit benutten: Ouders hebben de eerste menstruatie van hun dochter gebruikt als achtergrond voor gesponsorde berichten over menstruatieproducten.
– Profiteren van pijn: Beïnvloeders gaven toe dat inhoud met kinderen die ziek, verdrietig of gewond zijn consequent de hoogste betrokkenheid genereert.
– Het verlies aan privacy: Intieme momenten, zoals een kind dat voor de eerste keer zijn benen scheert of zelfs rouwt bij de kist van een grootouder, worden naar miljoenen kijkers uitgezonden.
Deze trend roept een fundamentele vraag op over geïnformeerde toestemming. Hoewel deze kinderen opgroeien voor een camera, zijn ze vaak te jong om de langetermijngevolgen te begrijpen van het permanent archiveren van hun meest kwetsbare momenten op internet.
De veiligheidsparadox
De digitale zichtbaarheid van kinderen brengt aanzienlijke risico’s met zich mee, met name de dreiging van online roofdieren. Latifi merkt een verontrustend patroon op: zelfs als ouders alarmerende berichten van roofdieren ontvangen, veranderen velen hun postgewoonten niet.
Ondanks dat we weten dat bepaalde soorten inhoud – zoals kinderen in badpakken of danskostuums – ‘rare’ of gevaarlijke aandacht trekken, weegt de drang naar meningen vaak zwaarder dan de drang naar digitale veiligheid. Voor veel influencers is de camera een onafscheidelijk lid van het gezin geworden, waardoor een niveau van blootstelling wordt genormaliseerd dat velen moeilijk te verenigen vinden met traditioneel ouderschap.
Ideologie en de ‘Tradwife’-trend
Het ‘momfluencer’-landschap gaat niet alleen over levensstijl; het is diep verweven met politieke en religieuze stromingen. Een groot deel van de meest succesvolle gezinsinhoud is ‘conservatief gecodeerd’, waarbij de nadruk wordt gelegd op grote gezinnen, thuisblijvend moederschap en traditionele genderrollen.
Latifi wijst op verschillende belangrijke kruispunten:
– Religieuze invloed: De Mormoonse Kerk heeft een rol gespeeld bij het financieren van beïnvloeders, in het besef dat één enkele beïnvloeder met een enorme aanhang effectiever kan zijn bij het rekruteren dan traditionele zendelingen.
– Politieke esthetiek: Hoewel veel influencers hun politiek niet expliciet verwoorden, sluit hun inhoud – gericht op huiselijkheid en traditionalisme – nauw aan bij rechtse idealen.
– Verschuivende normen: De opkomst van sociale media compliceert ook deze traditionele structuren. De opkomst van vrouwen die de belangrijkste kostwinners zijn, zelfs binnen religieuze gemeenschappen, stelt het ‘perfecte’ beeld van de onderdanige, thuisblijvende moeder op de proef.
De complexiteit van het ‘influencer-kind’
Het is belangrijk om een monolithische kijk op kinderen die in de schijnwerpers staan te vermijden. De impact op deze kinderen is niet uniform.
Aan de ene kant is er een gedocumenteerde consequentie: sommige voormalige kinderbeïnvloeders hebben geen contact meer met hun ouders, omdat ze het gevoel hebben dat hun jeugd in feite een baan was waarvoor ze zich nooit hadden aangemeld. Aan de andere kant zijn sommige kinderen met succes overgestapt naar hun eigen digitale carrière, waarbij ze hun eigen enorme aanhang hebben opgebouwd en als jonge volwassenen door de industrie hebben gesurft.
Bovendien wordt het verzet tegen momfluencers vaak gevoed door een maatschappelijke tegenstelling. Hoewel velen deze vrouwen bekritiseren omdat ze geld verdienen met het moederschap, bestaat er een onderliggende spanning met betrekking tot de bevalling zelf. De samenleving verwacht vaak dat het moederschap onbetaald en onzichtbaar is; wanneer vrouwen een manier vinden om van die arbeid een lucratieve carrière te maken, leidt dit vaak tot een defensieve, soms vrouwonvriendelijke reactie.
Conclusie: Het tijdperk van de momfluencer heeft de kindertijd tot een koopwaar gemaakt, waardoor er een spanning is ontstaan tussen de economische voordelen van digitale roem en het fundamentele recht op een persoonlijke, beschermde opvoeding. Nu de grenzen van ‘gezinsinhoud’ steeds groter worden, wordt het gesprek rond digitale ethiek en ouderlijke verantwoordelijkheid urgenter dan ooit.
